Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni hava operasyonları düzenlemesi ve İran petrolüne ilişkin yaptırımları yeniden devreye almasının ardından Çarşamba günü yükselişini sürdürdü. Jeopolitik risklerin yeniden tırmanması, küresel arz güvenliğine yönelik endişeleri artırdı.
Piyasalarda, Orta Doğu'daki kırılgan ateşkesin bozulabileceği ve özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol sevkiyatlarının sekteye uğrayabileceği beklentisi fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen üç ticari gemiyi hedef almasının ardından Salı günü İran'a yönelik hava saldırıları düzenlendiğini açıkladı.
Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,9 artarak 75,54 dolara, ABD tipi ham petrol (WTI) ise yine yüzde 1,9 yükselişle 71,81 dolara ulaştı. Her iki gösterge de bir önceki seansta yaklaşık yüzde 3 prim yapmıştı.
Yükselişte, ABD yönetiminin İran ham petrolünün uluslararası satışına imkan tanıyan genel lisansı iptal etmesi de etkili oldu.
MST Marquee Araştırma Başkanı Saul Kavonic, yaşanan gelişmelerin Hürmüz Boğazı'nın küresel enerji ticareti açısından taşıdığı stratejik önemi bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti.
Kavonic'e göre piyasalarda uzun süredir hakim olan küresel arz fazlası beklentisi zayıflarken, yatırımcıların rekor seviyelere ulaşan kısa pozisyonlarını kapatmaya başlaması fiyatları destekleyebilir. Gerilimin devam etmesi ve tanker trafiğinin savaş öncesindeki seviyelerin belirgin şekilde altında kalması halinde petrol fiyatlarında ilave yükseliş görülebileceği değerlendiriliyor.
ABD ile İran arasında geçen ay sağlanan ateşkes sonrasında petrol fiyatları savaş öncesindeki seviyelere gerilemiş, yatırımcılar da fiyatların düşmeye devam edeceği beklentisiyle vadeli piyasalarda yoğun kısa pozisyon açmıştı. Ayrıca Orta Doğu'dan ertelenen petrol arzının yeniden piyasaya döneceği beklentisi de fiyatlar üzerinde baskı oluşturmuştu.
İran, ticari gemilere yönelik saldırılarla bağlantısını reddederken, Katar saldırılardan Tahran yönetimini sorumlu tuttu. Hedef alınan gemiler arasında Katar'a ait bir LNG tankerinin de bulunduğu, makine dairesine isabet eden insansız hava aracı nedeniyle gemide yangın çıktığı bildirildi.
Denizcilik güvenliği kaynakları ayrıca Umman açıklarında Suudi Arabistan bayrağı taşıyan ve Wedyan süper tankeri olduğu değerlendirilen bir ham petrol tankerinin de hasar aldığını açıkladı. Gemide oluşan hasarın nedeni ise henüz netlik kazanmadı.
Bölgedeki güvenlik risklerinin artmasıyla İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere kendi kıyılarına daha yakın rotaları kullanmaları yönünde tavsiyede bulundu. ABD ise boğazın uluslararası deniz taşımacılığına açık kalması gerektiği yönündeki tutumunu yineledi.
Öte yandan çatışmaların başladığı günden bu yana birçok ülkenin olası arz açığını karşılayabilmek amacıyla stratejik petrol stoklarını kullanmaya devam ettiği belirtiliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: