Grönland, ABD yerine Danimarka'yı seçeriz

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, şu anda bir tercih yapması istenirse, halkının ABD yerine Danimarka'yı seçeceğini söyledi.

Nielsen bu açıklamayı, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile düzenlediği ortak basın toplantısında yaptı.

ABD Başkanı Donald Trump son dönemde yeniden, Danimarka'ya ait yarı özerk adayı ilhak etmeyi planladığını söylemişti.

Nielsen'in sözleri ise bu konuda bugüne dek Grönland'dan yapılan en sert açıklama oldu.

Trump, ABD'nin Rusya ve Çin'e karşı kendisini savunmak için Grönland'a "sahip olması" gerektiğini söylüyor.

Beyaz Saray, ABD'nin adayı Danimarka'dan satın almasını önerdi ancak adayı ilhak etmek için güç kullanımı ihtimalini de dışlamadı.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise böylesi bir şekilde askeri güç kullanılmasının, bir savunma ittifakı olan NATO'nun sonu olacağı uyarısında bulundu.

Danimarka, NATO'nun 32 üyesinden biri.

Trump'tan Frederiksen'e: 'Bu sözleri onun için büyük sorun olacak'

ABD Başkanı Donald Trump'a, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen'in sözleri hakkında ne düşündüğü soruldu.

Trump', "Bu onların sorunu, ben ona katılmıyorum. Bu onun için büyük bir sorun olacak" dedi.

Grönland, seyrek nüfuslu bir ada ancak Kuzey Amerika ve Kuzey Kutbu arasında özel bir konuma sahip.

Zira füze saldırıları sırasında adadaki erken uyarı sistemleri hayati rol oynayabiliyor, bölgedeki gemiler de adadan rahatlıkla izlenebiliyor.

Donald Trump daha önce defalarca Grönland'ın ABD'nin ulusal güvenliği için hayati önem taşıdığını söyledi.

Trump ayrıca herhangi bir kanıt olmaksızın, Grönland'ın "her tarafının Rus ve Çin gemileriyle kaplı olduğunu" iddia etti.

ABD'nin halen Grönland'ın kuzeybatı ucundaki Pituffik Üssü'nde 100'den fazla askeri personeli bulunuyor.

Bu tesis İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ABD tarafından işletiliyor.

Danimarka ile mevcut anlaşmalar uyarınca, ABD Grönland'a istediği kadar asker gönderme yetkisine sahip.

Ancak Trump geçen hafta Washington'da gazetecilere yaptığı açıklamada, kira anlaşmasının yeterli olmadığını, ABD'nin "adanın mülkiyetine sahip olması gerektiğini" söyledi, "NATO bunu anlamalı" dedi.

Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da düzenlenen ortak basın toplantısında ise Frederiksen, hem sözlerini sakınmadı hem de ülkesi için bir uyarıda bulundu:

"En yakın müttefikimizden gelen, hiçbir şekilde kabul edilemez baskıyı kınıyoruz. Önümüzde en zorlu dönemin olduğuna dair birçok gösterge var."

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise "jeopolitik bir krizle karşı karşıya olduklarını" söyledi ancak pozisyonlarını net bir dille açıkladı:

"Eğer şu anda ABD ile Danimarka arasında bir seçim yapmamız gerekirse, Danimarka'yı seçeriz."

"Bir şey herkes için açık olmalı" diyen Nielsen, sözlerini şöyle sürdürdü:

"ABD, Grönland'a sahip olmak istiyor. Ancak Grönland, ABD tarafından yönetilmeyi istemiyor. ABD'nin parçası olmayı da istemiyor."

Kopenhag'daki basın toplantısı öncesi, Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ve Grönlandlı mevkidaşı Vivian Motzfeldt, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmek üzere Washington'a gitmişti.

Danimarka'nın NATO'daki müttefikleri, başlıca Avrupa ülkeleri ve Kanada, bu hafta "ilişkilerini ilgilendiren konularda sadece Danimarka ve Grönland'ın karar verebileceğini" teyit eden açıklamalarla Kopenhag'a destek verdi.

Müttefikler, Kuzey Kutbu'nun güvenliği konusunda ABD kadar istekli olduklarını, bunu ABD de dahil tüm NATO ülkelerinin "birlikte" başarması gerektiğini vurguldı.

Müttefikler ayrıca "egemenlik, toprak bütünlüğü ve sınırların dokunulmazlığı da dahil olmak üzere BM Şartı ilkelerinin desteklenmesi" çağrısı yaptı.

Grönland'ın geleceğine ilişkin endişeler, Trump'ın 3 Ocak'ta Venezuela'ya karşı askeri güç kullanarak Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD'ye getirilmesini sağlamasının ardından yeniden gündeme geldi.

Trump daha önce 2019'da ilk başkanlık döneminde de Grönland'ı satın almak için teklifte bulunmuş ancak Grönland yetkilileri adanın "satılık olmadığını" söylenmişti.

Son yıllarda Grönland'ın nadir toprak mineralleri ile uranyum ve demir gibi doğal kaynaklarına olan ilgi arttı.

Bölgede iklim değişikliği nedeniyle buzullar eridikçe bu kaynaklara erişim kolaylaşıyor.

Bilim insanları Grönland'ın önemli petrol ve gaz rezervlerine de sahip olabileceğini düşünüyor.