Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu yasalaştı

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması getiren 18 unsurluk yasa, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Resmi Gazete’de yayımlanan kanuna nazaran, “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek dataların kullanılmasına ait temel prensipleri, kimler hakkında yapılacağını, araştırma konusu edilecek bilgi ve dokümanların neler olduğunu, bu bilgilerin ne formda kullanılacağını, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağını, Kıymetlendirme Kurulunun oluşumu ve çalışma adap, temellerini, bilgi güvenliği ile bilgilerin saklanma ve silinme müddetlerini düzenlemektedir” denildi.

Buna nazaran güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılacaklar, “Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan şahısların bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin ziyan görebileceği yahut tehlikeye düşebileceği bilgi ve dokümanların bulunduğu kapalılık dereceli üniteler, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, kıyı güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu çalışanı, Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak işçi, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan bireyler, milli güvenlik açısından stratejik kıymeti haiz ünite, proje, tesis, hizmetlerde statüsü yahut çalıştırma formuna bağlı olmaksızın istihdam edilenler” biçiminde oluştu.

Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ek olarak kişinin; vazifenin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal datalarının, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri yahut kabahat işlemek emeliyle kurulan örgütlerle hareket birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin misyonuna yansıyacak konuların kontrole elverişli olacak sistemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesini içerecek.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki yönetim amirliklerince yapılacak.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla misyonlu üniteler, kendilerine iletilen taleple sonlu olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden, elektronik bilgi süreç merkezlerinden gerekli bilgi ve evrakları, kişi hakkında katılaşmış mahkeme kararlarını, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden yahut sonuçlanmış soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguları almaya yetkili olacak.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla vazifeli ünitelerde yetkilendirilmiş işçi, hukuka muhalif olarak elektronik ortamda yahut bilgisayar loglarında ferdî bilgilerle ilgili sorgulama yapamayacak, log kayıtlarını değiştiremeyecek yahut silemeyecek. Bu halde elde edilen bilgileri paylaşamayacak yahut yayın yoluyla duyuramayacak. Vazifesi gereği öğrendiği yahut edindiği şahsî bilgi yahut dokümanları yetkisiz bireylerle paylaşamayacak ya da basın ve yayın kuruluşlarına yahut öbür irtibat kanallarına veremeyecek. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla misyonlu üniteler tarafından bu mevzulara ait gerekli önlemler alınacak.

Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen dataların kıymetlendirilmesi emeliyle Kıymetlendirme Kurulu kurulacak.

Kıymetlendirme Komitesi, Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Lideri'nin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, TBMM Başkanlığı'nda genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, öteki kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, işçi ve hukuk üniteleri ile uygun görülecek başka ünitelerden birer üyenin iştirakiyle lider dahil en az 5 şahıstan ve tek sayıda olacak biçimde oluşturulacak.

Milli güvenlik açısından stratejik ehemmiyeti haiz ünite, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki kıymetlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki kıymetlendirme komitesince yapılacak.

Memuriyet yahut kamu misyonlarına uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal datalar, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla vazifeli ünitelerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Kıymetlendirme Kuruluna iletilecek.

Kıymetlendirme Komitesi, kendisine iletilen bilgilere ait objektif ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire iletecek. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulacak.'de...