ABD Ulusal İstihbarat Kurulu "Küresel Eğilimler 2040 Raporu" açıklandı.
1997'den bu yana dört yılda bir hazırlanan ve bu yıl yedincisi yayımlanan, gelecek 20 yıllık süreçte ABD'yi etkileyebilecek global stratejik gelişmelerle ilgili iddialar yer alıyor.
Raporda Türkiye ile ilgili neler söyleniyor?
Raporda, "Bazı ülkelerde milliyetçiliğin güç kazandığı, kimilerinde dışlayıcı milliyetçilik kavramlarının öne çıktığı" belirtiliyor. Bu ülkeleri sıralarken Türkiye de dahil ediliyor:
"Bazı hükümetler dini ve etnik temaları, dış siyaset maksatları için yabancı halkların takviyesini almak için kullandı. Türkiye'nin Avrupa'daki tesirini artırmak için kıtadaki Türk diasporasını mobilize etme eforu da başkanların kimlikleri bu biçimde kullanma uğraşına örnek gösterilebilir."
Artık bölgesel rekabetlerin arttığına yer verilen rapor, İran, Türkiye, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) bu yarışa katıldığına, iki kutuplu yapıdan çok kutuplu dünya tertibine geçilirken bölgede oluşan boşluğu bu ülkelerin doldurmaya çalıştığına değiniyor:
"Bölgesel güçler gelecek 20 yılda muhtemelen istenmeyen çatışmalardan kaçınmaya çalışırken bir yandan da başka güçleri birbirine düşürmeye çalışacak. Bölgede kendi koalisyonlarını ve bölgesel blokları güçlendirmeye çalışarak bölgesel meselelerde agresif tavır takınırken global zorluklarla da bir arada başa çıkmaya çalışacaklar. İç siyasette idare zorluklarıyla başa çıkmaya çalışırken komşularla iyi bağlar geliştirilmesi kritik değerde olacak. Bu bağlantılar hem tesirlerini artırmak hem de göç, terör, güvenlik riski üzere mevzularla uğraş etmek için kritik rol oynayacak.
Çin-ABD çabası öne çıkıyor
Milletlerarası toplum, devletler ve halklar ortasındaki çabanın gelecek devirde öne çıkacağı belirtilen raporda, jeopolitik yarışın Çin ve ABD ortasındaki uğraş etrafında şekillenebileceği belirtiliyor.
ABD başta olmak üzere Batı dünyası ve Çin ortasındaki çabayı etkileyecek faktörler ortasında değişen askeri güç, demografik yapı, ekonomik gelişim, çevresel etkenler, teknoloji ve idare modelleri sıralandı. Bu global güçlerin global normları, kuralları ve kurumları da etkileyeceği; bunun bölgesel siyasetlere da tesir edeceği iddia ediliyor.
ABD ve Çin'in ekonomik büyümeye odaklanmasının akabinde siyasi tesir alanını genişletme, teknolojik alana hakim olma ve stratejik avantaj kazanma amacının olduğu belirtiliyor ve iki ülke ordusu ortasında büyük bir savaş çıkma ihtimalinin "çok düşük olduğu" iddiasına yer veriliyor.
İstanbul Avrupa genelinde nüfusu en fazla kent olarak kalacak
Raporda, gelecek 20 yıldaki demografik gelişim kestirimleri de yer alıyor.
Buna nazaran Avrupa'da nüfusu en yüksek olan kentler sıralamasında 2035'te 18 milyon nüfusla İstanbul birinci sırada geliyor. İstanbul'u Paris (12 milyon), Londra (10,6 milyon), Madrid (7 milyon) ve Ankara (6,2 milyon) takip ediyor. Yani listenin birinci beşinde Türkiye'den iki kent yer alıyor.
Buna nazaran gelecek 20 yılda nüfus artacak lakin nüfusun artış oranı azalacak. 2040 yılında 1,4 milyar insanın dünya nüfusuna eklenesi ve global nüfusun 9,2 milyara ulaşması bekleniyor.
Çalışan nüfus oranının bugünkü yüzde 64'ten yüzde 59'a yükselmesi, 65 yaş üstü nüfusun artması, orta sınıf ve fakir nüfusların birebir oranda kalması ve kentleşme oranının yükselmesi bekleniyor. 2020'de yüzde 18,8 düzeyinde olan 65 yaş üstü nüfusun, 2040'ta yüzde 26'ya ulaşacağı varsayım ediliyor.
Orta sınıfların gelirleri yükselirken fakir bölümün geliri düştüğü için gelir uçurumunun arttığı hatırlatılan raporda, gelecek 20 yılda yapay zeka ve teknolojinin orta sınıfa istihdam sağlayan birtakım işlerin yerine geçeceği ve orta sınıfın gelirinde azalma olacağı varsayımına de yer veriliyor.
Bayanların birinci çocuk doğurma yaşı ve ortalama çocuk doğurma oranı da 4,9'a düştü. Gelişmiş ülkelerde bu oran 3'ün altında. Bayan ve erkekler ortasında istihdam, siyasi hayata iştirak, eğitim, sağlık hizmetlerine erişim üzere mevzularda en büyük uçurum ve adaletsiz dağılım, bayanların aleyhine Arap ülkelerinde görüldü.
Asya ülkelerindeki ekonomik büyümenin 2030'lar uzunluğu da devam edeceği iddiasına yer verilen raporda, bu büyümenin suratının yavaşlayacağı ve muhtemelen 2040'ta hala ABD ve Avrupa'daki sayılara ve ekonomik tesir gücüne erişemeyecekleri tabir ediliyor.
Global irtibat araçlarının gelişmesi toplumları böldü
Teknoloji, ticaret ve insan hareketliliği sebebiyle global çapta irtibatın büyük oranda arttığı son periyotta, farklı kümeler ortasındaki tansiyonun arttığı ve daha fazla bölünmüş toplumla karşılaşıldığı yazıyor.
2018'de internete erişimi olan 10 milyar aygıtın kullanıldığını, 2025'te bu sayının 64 milyara çıkacağını ve sonuç olarak toplumlar ortasındaki farklılık ve bölünmenin artabileceği de raporda tabir ediliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: