Trakya'da kirlilik alarmı: Buğday tarlalarında ağır metal izi

Trakya'da endüstrileşmenin neden olduğu etraf kirliliğine ayna tutacak uzman raporu, 3 yıl sonra askıya çıkan ÇED evrakı ile tekrar gündeme geldi.

Milliyet gazetesinden Mert İnan'ın haberine nazaran Tekirdağ'ın Ergene ilçesi Karamehmet mahallesi Marmaracık mevkiindeki Plastik Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ne ilişkin 2 milyon 800 bin metrekarelik tarım alanını inceleyerek toprak numunelerini tahlil eden bilim insanları, etrafı buğday tarlalarıyla çevrili alanın adeta zehirlenmiş olduğunu ortaya koydu.

Raporda, arazinin hudut kıymetinin 2.1 katı nikel ile 17.6 kat krom olmak üzere ağır metal kirliliğine ağır halde maruz kaldığı belirtilerek, "Arazi ziraî niteliğini kaybetmiş durumdadır" dendi.

Marmaracık mevkiindeki, Plastik Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ne ilişkin tarım alanına kooperatif tarafından uzun vakittir 'plastik sanayi tesisi' kurulmak istendiğini belirten çevreciler ise projeye "Birinci derece tarım toprağının üzerine dev bir sanayi tesisi kurulamaz" diyerek karşı çıkıyordu. Tüm bu tartışmalar ortasında sanayi sitesi kurma projesinin kıymetli etaplarından bir olan ÇED süreci ise Etraf ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 15 Şubat günü ilan edildi.

İki hafta evvel askıya çıkan ÇED evrakı ile 2 milyon 800 bin metrekarelik arazinin tarım toprağı olmadığını ispat etmek için 10 Aralık 2018 tarihinde hazırlatılan eksper raporu da gün yüzüne çıkmış oldu.

Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Beslenme Kısmı Lideri Prof. Dr. Aydın Adiloğlu ile öğretim vazifelisi Doç Dr. Sevinç Adiloğlu ve araştırma vazifelisi Yusuf Solmaz tarafından hazırlanan "Ergene ilçesi Karamehmet mahallesi Marmaracık mekii 148 Ada 1 Parsel 149 ada 1 parsel ve 150 ada 1 parsel nolu parseller hakkında zirai eksper teknik raporu" başlıklı raporda, etrafı buğday tarlalarıyla çevrili alanın adeta zehirlenmiş olduğu belirtildi. Bilim insanları arazinin ağır metal kirliliğine ağır halde maruz kaldığını ve tarımda kullanılamaz halde olduğuna değinirken, tahlil sonuçları üzerinden şu tespitleri sıraladı:

'Bu bitkilerle beslenecek canlıların sıhhati olumsuz etkilenebilir'

• "Söz konusu arazinin bir sonu TEM otobanı öbür sonu ise büsbütün sanayi tesisleri ile çevrelenmiş durumdadır. Bu tarafıyla kelam konusu arazi ziraî niteliğini kaybetmiş durumdadır. Ergene ilçesi dahil olmak üzere Trakya bölgesi tarım topraklarının organik husus ölçülerinin yüzde 85'i yüzde 1.5'in altındadır ve bölge tarım yerlerinin organik unsur ölçülerinin çok büyük bir kısmı yetersiz durumdadır."

Numuneler üzerinde yapılan tahliller sonucunda müsaade verilebilir hudut bedelin 2.1 katı nikel ile 17.6 kat krom bulunduğunun tespit edildiğine de yer verilerek, "Toprakta yüksek krom kirliliği bitki tohumlarının çimlenmesini büyük ölçüde engellemektedir. Şayet bu toprakta mevcut durumda tarım yapılacak olursa, yetiştirilecek olan bitkilerin bünyesindeki yüksek nikel ve krom ölçüleri bu bitkiler ile beslenecek olan insan ve öbür canlıların sıhhatini da olumsuz bir formda etkileyecektir" görüşleri sıralandı.

'Edirne'den İstanbul'a kadar birçok yerde görülebilir'

Çevreciler ise kelam konusu zirai eksper raporunun aslında Trakya'nın yansıması olduğunu, ölçümlerin yapılması durumunda emsal ağır metal kirliliğinin Edirne'den İstanbul'a kadar olan birçok bölgede görülebileceğini belirtiyor.

Trakya Platformu Yürütme Şurası üyesi, Etraf ve Sağlık Kurulu Lideri Murat Sevgi, bölgedeki tehlikeye ait şu bilgileri paylaştı:

• "Tarımsal hüviyetini kaybettiği belirtilen 2 milyon 800 bin metrekarelik tarım alanının bitişiğinde devasa buğday tarlaları bulunuyor. Akredite laboratuvar sonuçları projeye itiraz etmemiz sonucu ortaya çıktı. Devasa bir araziyi tarım dışı göstermek için çok kapsamlı araştırmalar yapımlası gerekir. Bir arazinin yasal olarak tarım dışı kabul edilmesine vilayetlerde bulunan Toprak Muhafaza Konseyleri karar verebilir.
• Sıkıntıya öbür çerçeveden bakacak olursak, tarım topraklarına bulaşan ağır metal kirliliğini gözler önüne seren zirai eksper raporu, bir manada bölgedeki büyük probleme ışık tutuyor. Bu rapor aslında bizim yıllardır verdiğimiz etraf çabasının haklılığı ortaya koyuyor. Trakya'nın toprağını, suyunu kirleten, halk sıhhatini hiçe sayan, çiftçinin belini bükenler her kimlerse hasarı tanzim etmekle mükelleftir."

'Kirlilik bölgenin tamamında var'

"Kirlilik varsa, bölgenin tamamı için vardır" diyen Etraf ve Sağlık Komitesi Lideri Murat Sevgi, "Söz konusu tarım toprağı kasti kirletilmiş olabilir mi?" diye düşünmeden edemediklerini vurguladı. Sevgi devamında da şunları anlattı:

• "Kirlilik varsa her yer kirlidir. Komşu parsellerde buğday ekiliyor. Daha da değerlisi; eksper raporunda 'Söz konusu arazinin tarım dışı kullanılması durumunda etrafı memleketler arası karayolu ve sanayi tesisleriyle kapanmış olduğundan bitişik topraklara rastgele bir ziyan veremeyeceği anlaşılmıştır tabiri yer alıyor. Trakya'daki tarım topraklarını birçoğu karayollarına bitişik ve etrafı sanayi tesisleriyle dolu. O halde rapor tıpkı vakitte Trakya'daki tarım toprakları kirletilmiş olduğunu kabul etmelidir."