İran’dan Uyarı: Küresel Petrol Krizi Kapıda

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, küresel enerji piyasaları ve dünya ekonomisine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimin gölgesinde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıkların büyük bir enerji krizine dönüşebileceğini savunan Arakçi, mevcut durumun tarihte yaşanan petrol şoklarının toplamından daha ağır sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

“ABD Piyasaları Manipüle Ediyor”

Arakçi, sosyal medya hesabından paylaştığı verilerle birlikte Washington yönetimini hedef aldı. ABD’li yetkililerin enerji piyasalarını yönlendirmek amacıyla yanıltıcı bilgiler yaydığını iddia eden İranlı bakan, bu girişimlerin ekonomik sonuçları gizlemeye yetmeyeceğini belirtti.

Paylaşımında ABD yönetimini sert sözlerle eleştiren Arakçi, uygulanan politikaların Amerikalı tüketicileri büyük bir enflasyon dalgasıyla karşı karşıya bırakabileceğini öne sürdü.

Hürmüz Boğazı’nda Rekor Arz Kaybı

Arakçi’nin paylaştığı verilere göre, 2026 itibarıyla Hürmüz Boğazı’nda yaşanan blokaj nedeniyle günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol arzı piyasadan çekilmiş durumda. İranlı bakana göre bu rakam, modern ekonomi tarihinde kaydedilen en büyük enerji arz kesintilerinden biri olarak öne çıkıyor.

Arakçi, mevcut krizin büyüklüğünü göstermek için geçmişteki büyük petrol şoklarını hatırlattı:

• 1973 Arap petrol ambargosu: Yaklaşık 4.4 milyon varil/gün arz kaybı

• 1979 İran Devrimi: Yaklaşık 5.6 milyon varil/gün üretim düşüşü

• 1990 Kuveyt’in işgali: Yaklaşık 4.3 milyon varil/gün arz kaybı

İranlı bakana göre bugün Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesinti, bu üç büyük krizin toplamından bile daha yüksek bir arz açığına işaret ediyor.

Tarihi Petrol Şoklarıyla Karşılaştırma

Petrol piyasasında geçmişte yaşanan büyük krizler, küresel ekonomide ciddi dalgalanmalara yol açmıştı.

1973’te uygulanan petrol ambargosu sonrası fiyatlar kısa sürede katlanmış ve dünya genelinde enerji krizi başlamıştı. 1979’daki İran Devrimi ise üretimdeki düşüş nedeniyle petrol fiyatlarının hızla iki katına çıkmasına yol açmıştı.

1990’da Irak’ın Kuveyt’i işgali de petrol piyasalarında şok etkisi yaratmış ve küresel ekonomiyi resesyon riskine sürüklemişti.

Mevcut Kriz Çok Daha Büyük Olabilir

İran tarafının paylaştığı verilere göre Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut arz kesintisi, Rusya-Ukrayna savaşı sırasında yaşanan 1–3 milyon varillik kaybın yaklaşık 10 katına ulaşıyor.